Agentschap Telecom maakt zich klaar voor conferentie in 2019

23 januari 2017

‘Het wordt een belangrijk moment voor 5G’

Iedereen die wel eens in de stad Groningen komt, kent het gebouw. Op de hoek bij het station, aan het begin van het Emmaviaduct staat met grote letters Agentschap Telecom op de gevel. Daar onder in kleinere letters: Ministerie van Economische Zaken. “Het Agentschap Telecom is onderdeel van dit ministerie”, legt Taco Kluwer, adviseur Innovatie van Agentschap Telecom, uit. “Vanuit Groningen regelen we onder meer de vergunningverleningen en de veilingen van de frequenties.” 

Agentschap Telecom beheert de frequenties in Nederland. “Dat zijn echt alle frequenties: 4G, 3G en 2G, maar ook satelliet, wifi, radio, televisie, de garagedeuropener voor thuis en ook die voor de draadloze autosleutels. Het gaat om alle toepassingen die frequenties gebruiken”, legt Kluwer uit. “Aan de ene kant doen we de uitvoering, de vergunningverlening. Zo zorgen we dat mensen storingsvrij kunnen werken. Maar we beheren ook de vergunningsvrije banden, zodat je thuis bijvoorbeeld je wifi kunt gebruiken. Daar is ook een stukje spectrum voor gereserveerd. Ook zorgen we dat die frequenties internationaal geharmoniseerd zijn. Zodat je ook diezelfde wifi in het buitenland kunt gebruiken.”

Gigantische klus

Zo opgesomd wordt duidelijk wat achter de gevel van Agentschap Telecom allemaal gebeurt. Kluwer noemt het zelf “gigantisch”. Een klus die wordt geklaard door een kleine 300 medewerkers in totaal. “Het is bijna wonderbaarlijk hoe goed alles functioneert. Het is een heel stelsel en het wordt steeds drukker. En daarmee wordt het lastiger en complexer”, aldus Kluwer. “Als alles werkt, zie je ons niet. Pas bij een grote veiling van bijvoorbeeld radiofrequenties of die voor mobieltjes is er veel aandacht voor Agentschap Telecom, maar er gebeurt zoveel achter de schermen.”

Buitengebied

Agentschap Telecom is een van de partners van 5Groningen. “We waren al bij de allereerste meeting betrokken. We zitten natuurlijk in Groningen, dus we hadden de contacten al hier”, vertelt Kluwer. “We willen de telecommunicatie in Nederland zoveel mogelijk vooruit helpen en innovatie stimuleren. We vinden net als minister Kamp de bereikbaarheid in het buitengebied heel belangrijk. Als je als land er technologisch zo goed voor staat, is het bijna ongelofelijk dat er nog plekken zijn zonder bereik. Internationaal gaat het bij 5G veel over metropolen en de alles opslurpende bandbreedte die daarvoor nodig is. Dat maakt deze pilot in het buitengebied dan ook echt uniek.

Leren van de pilot

Kluwer en zijn collega’s zorgen onder meer voor de benodigde experimentele vergunningen voor de testen met toepassingen van 5G in Noord-Groningen. “Wij kunnen veel leren van die experimenten. Hoe meer je weet, hoe meer rekening je kan houden met wat er nodig is. We willen bijvoorbeeld weten hoeveel bandbreedte er noodzakelijk is voor toepassingen. Zo weten we bij een internationale discussie hoeveel we nodig hebben en wat voor Nederland belangrijk is”, zegt Kluwer.

Hoge en lage frequenties

Met de introductie van 5G en daarmee het gebruik van nog meer frequenties, rijst de vraag of die frequenties ooit op zijn. Kluwer vergelijkt het graag met iets waar heel van is, maar ook vraag en aanbod. “Bijvoorbeeld goud. Theoretisch zou het op kunnen raken. Er is zoveel, maar naar mate je bij het maximum komt, is het steeds lastiger het uit de grond te krijgen. Je moet steeds meer je best doen. Hetzelfde zie je bij frequenties. Het wordt een uitdaging om dezelfde frequentie tegelijk te kunnen gebruiken op meerdere plekken”, aldus Kluwer.

“Het gaat om het verschil tussen hoge en lage frequenties. Hoe hoger de frequentie, hoe minder ver je komt. Hoe korter de afstand die je kunt overbruggen, maar des te vaker je de frequentie kunt hergebruiken. Lage frequenties hebben als voordeel dat ze heel ver komen. Daarmee kan je een goede dekking realiseren, want met een hoge mast heb je in een keer het hele gebied beslagen. Lage frequenties zijn daarom belangrijk om grote gebieden van dekking te voorzien. Binnen het hele spectrum heb je stukjes frequenties specifiek voor 2G, 3G, etc. Mobieltjes kunnen tegenwoordig schakelen tussen die frequenties, maar ook gebruik maken van meerdere frequenties tegelijkertijd.”

Drie uitgangspunten

5G draait volgens Kluwer om drie uitgangspunten. “Allereerst is er een hele hoge bandbreedte nodig. Hoe hoger de bandbreedte en hoe hoger de frequentie, hoe meer data je kunt versturen. Zo kan bijvoorbeeld een drone meteen videobeelden met een hoge resolutie doorsturen”, legt Kluwer uit. “Ten tweede gaat het om het aantal apparaten. De huidige netwerken kunnen maar een beperkt aantal apparaten tegelijk bedienen. Straks kan een boer bijvoorbeeld met 1.000 sensoren in zijn veld de gewassen in de gaten houden. Of er komt een sensor in alle parkeerplaatsen in Nederland.”

Het derde uitgangspunt gaat over latency, de vertraging op het netwerk. “Als je iets verstuurt, is er een kleine vertraging. Dat heb je nu al in een telefoongesprek. Als er straks bijvoorbeeld een chirurg vanuit New York opereert met een robot in Nederland, dan wil je geen vertraging. De scalpel moet op exact hetzelfde moment bewegen als zijn vingers”, verklaart Kluwer. Ook voor zelfrijdende busjes zou de snelheid van 5G de veiligheid ten goede komen. Want hoe eerder het busje weet dat er bijvoorbeeld gevaar is, hoe sneller er geremd kan worden.

Op naar 2019

5G is volgens Kluwer op dit moment nog grotendeels ambitie. “Maar op dit moment worden alle standaarden ontwikkeld. In elke versie komen er weer nieuwe 5G-functies bij. Vanaf het moment dat de eerste 5G-netwerken er zijn, zal de ontwikkeling van 5G dan ook niet stoppen.” In 2019 worden de definitieve frequenties voor 5G gekozen op de wereldconferentie van de Internationale Telecommunicatie-unie (ITU, onderdeel van de Verenigde Naties). Agentschap Telecom zal tijdens deze conferentie ook de ervaringen van 5Groningen gebruiken. “Het wordt een belangrijk moment voor 5G”, vindt Kluwer. “De frequenties die daar worden afgesproken, moeten ervoor zorgen dat 5G in de toekomst in de breedbandbehoefte kan voorzien."

De drie uitgangspunten (beeld: ITU)
De drie uitgangspunten (beeld: ITU)
Een mogelijke toepassing van 5G: zelfrijdende bus
Een mogelijke toepassing van 5G: zelfrijdende bus
Taco Kluwer
Taco Kluwer
Ook de zorg kan profiteren van 5G
Ook de zorg kan profiteren van 5G
  • Delen: